خط امان قسمت اول (سوره قصص,آیه پنجم)

خط امان اثری ماندگار از آیت الله امامی کاشانی (مدظله العالی)

❇️ موضوع : سوره قصص آیه 5 « وَ نُریِدُ أَن نَمُنَّ عَلَی الَّذیِنَ استُضعِفُوا فِی الا َرضِ وَ نَجعَلَهُم أَئِمَّهً وَ نَجعَلَهُمُ الوَارِثیِنَ »

🔋 حجم :
⏰ زمان :

متن برنامه :

بحث آیات مبارکه قرآن و مهدویت را به حول و قوه خدای متعال شروع می‌کنیم، در این باره می‌توان گفت:

1 ـ یک دسته از آیات ظهوری روشن در آخرالزمان دارد، و برای هر کس قابل قبول است.

2 ـ یک دسته آیات مبارکه‌ای است که این ظهور را ندارد، ولی روایات صحیح و معتبر آن را تطبیق به آن حضرت کرده‌اند، و به اصطلاح جری کلی بر مصداق است.

در مرحله اول در مورد آیاتی سخن می‌گوییم، که دلالتش بر آخرالزمان و نجات بشر از مشکلات و فراگیری عدل و پایان ظلم قطعی است و بیان می‌کند این امر به دست چه کسی خواهد بود.

 

اراده قطعی الهی بر پیروزی مستضعفان (خط امان)

اولین آیه شریفه در سوره قصص است، سوره قصص این گونه شروع می‌شود:

(بِسمِ اللَّهِ الرَّحمَنِ الرَّحیمِ É طَسَم É تِلکَ َآیاتُ الکتَابِ المُبینِ É نَتلُوا عَلَیکَ مِن نَبَأِ مُوسی وَ فِرعَونَ بِالحَقِّ لِقَومٍ یؤمِنُونَÉ اِنَّ فِرعَونَ عَلاَ فِی الا َرضِ وَ جَعَلَ أَهلَهَا شِیعآ یستَضعِفُ طَائِفَهً مِنهُم یذَبِّحُ أَبنَاءَهُم وَ یستَحیی نِسَاءَهُم اِنَّهُ کانَ مِنَ المُفسِدینَ).

خدا داستان موسی و فرعون را بیان کرده و می‌فرماید: فرعون در زمین غلو کرد و مردم را دسته دسته نمود، سپس به جنایات فرعون اشاره می‌کند.

آیه شریفه بعد در باره امام عصر (ع) است، و می‌فرماید:

(وَ نُریدُ أَن نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ استُضعِفُوا فِی الا َرضِ وَ نَجعَلَهُم أَئِمَّهً وَ نَجعَلَهُمُ الوَارِثینَ)، و اراده می‌کنیم بر مستضعفان زمین منت بگذاریم، و آنان را امامان و وارثان زمین قرار دهیم.

(وَ نُمَکنَ لَهُم فِی الا َرضِ وَ نُرِی فِرعَونَ وَ هَامَانَ وَ جُنُودَهُمَا مِنهُم مَا کانُوا یحذَرُونَ)؛ و زمین را در اختیارشان قرار می‌دهیم، فرعون و هامان و لشکریانشان را به آنچه می‌ترسند گرفتارشان کنیم.

(وَ أَوحَینَا اِلی أُمِّ مُوسی أَن أَرضِعیهِ فَاِذَا خِفتِ عَلَیهِ فَأَلقیهِ فِی الیمِّ)؛ موسی به دنیا آمد، کسی که فرعون به خاطر او شکم زنان را پاره کرد و بچه‌ها را کشت، و نگذاشت کودکی به دنیا بیاید، ولی ما چنین کردیم، مادر موسی را حفظ کردیم، به او گفتیم: کودکت را شیر بده، اگر ترسیدی او را در دریا بینداز ما می‌گیریم.

این آیات در باره نجات مستضعفان، و این که حکومت عدل خواهد آمد، و مستضعفان وارث زمین خواهند بود، می‌باشد.

 

تلاوت این آیه به وسیله امام زمان (ع) هنگام ولادت (خط امان)

زیبایی مطلب این جاست، که حضرت مهدی ارواحنا له الفداء هنگام ولادت این آیه را تلاوت کرده‌اند، روایتی که نقل می‌کنیم در کتاب غیبت شیخ طوسی است، البته به این مضمون روایات دیگر با اسناد دیگر هست، که همه از حکیمه خاتون نقل کرده‌اند.

«قَالَت: بَعَثَ اِلَی أَبُو مُحَمَّدٍ (ع) لَیلَهَ النِّصفِ مِن شَهرِ رَمَضَانَ سَنَهَ خَمسٍ وَ خَمسینَ وَ مِائَتَینِ، قَالَت: وَ قُلتُ لَهُ: یا ابنَ رَسُولِ اللَّهِ مَن أُمُّهُ؟ قَالَ: نَرجِسُ، قَالَت: فَلَمَّا کانَ فِی الیومِ الثَّالِثِ اشتَدَّ شَوقِی اِلی وَلِی اللَّهِ، فَأَتَیتُهُم عَائِدَهً، فَبَدَأتُ بِالحُجرَهِ الَّتِی فیهَا الجَارِیهُ … وَ اِذَا بِمَهدٍ عَلَیهِ أَثوَابٌ خُضرٌ، فَعَدَلتُ اِلَی المَهدِ وَ رَفَعتُ عَنهُ الا َثوَابَ، فَاِذَا أَنَا بِوَلِی اللَّهِ نَائِمٌ عَلَی قَفَاهُ، غَیرَ مَحزُومٍ وَ لاَ مَقمُوطٍ، فَفَتَحَ عَینَیهِ وَ جَعَلَ یضحَک، وَ ینَاجینِی بِاِصبَعِهِ، فَتَنَاوَلتُهُ وَ أَدنَیتُهُ اِلی فَمِی لاِ ُقَبِّلَهُ، فَشَمَمتُ مِنهُ رَائِحَهً مَا شَمَمتُ قَطُّ أَطیبَ مِنهَا، وَ نَادَانِی أَبُو مُحَمَّدٍ (ع): یا عَمَّتِی هَلُمِّی فَتَای اِلَی، فَتَنَاوَلَهُ وَ قَالَ: یا بُنَی انطِق…»  .

«أَشهَدُ أَن لاَ اِلَهَ اِلاَّ اللَّهُ، وَ ثَنَّی بِالصَّلاَهِ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ عَلَی الا َئِمَّهِ (ع) حَتَّی وَقَفَ عَلَی أَبیهِ، ثُمَّ قَرَأَ: بِسمِ اللَّهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ (وَ نُریدُ أَن نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ استُضعِفُوا فِی الا َرضِ وَ نَجعَلَهُم أَئِمَّهً وَ نَجعَلَهُمُ الوَارِثینَ É وَ نُرِی فِرعَونَ وَ هَامَانَ وَ جُنُودَهُمَا مِنهُم مَا کانُوا یحذَرُونَ)»  .

مرحوم شیخ طوسی با سندش از حکیمه خاتون عمه امام عسکری (ع) نقل می‌کند که گفت: امام عسکری (ع) شب نیمه شعبان مرا به منزل خویش فرا خواند، هنگام ولادت امام زمان (ع) آنجا حضور داشتم، روز سوم ولادت دلتنگ امام شدم، به خانه امام عسکری (ع) رفتم، وارد اتاق شدم، گاهواره‌ای را دیدم، پارچه‌های سبزی در آن بود، پارچه‌ها را کنار زدم، امام زمان (ع) را دیدم که به پشت خوابیده بود، بدون آن که بسته شده باشد، و دست‌های ایشان آزاد بود، چشمانشان را باز کردند و مرا دیدند و لبخندی زدند.

آرام با دست به من اشاره کردند، جلو رفتم، حضرت را بغل کردم تا ایشان را ببوسم، بوی عطری می‌داد، که تاکنون به این خوبی و خوشی ندیده بودم، در همان زمان امام عسکری (ع) مرا صدا زد و گفت: عمه بیا.

می‌گوید: در حالی که حضرت مهدی (ع) را بغل کرده بودم نزد حضرت عسکری (ع) رفتم، امام عسکری (ع) فرمود: فرزندم حرف بزن، امام شهادت بر توحید گفت و بر پیامبر (ص) و ائمه (ع) درود فرستاد، تا به نام مبارک پدرشان رسید، سپس این آیات را تلاوت فرمود.

 

 فلسفه تاریخ دلیلی عقلی بر اثبات مسأله مهدویت (خط امان)

این آیه به فلسفه تاریخ اشاره می‌کند، به این حقیقت که تاریخ یک حقیقت اصیل بوده، و جامعه یک حقیقت واقعی است، و در حرکت مبنا دارد، نه این که بی‌مبنا و حقیقتی اعتباری باشد.

این حرف درست مقابل مارکسیست‌ها و فلسفه دیالکتیک است، فلسفه دیالکتیک می‌گوید: جامعه اصلی ندارد، جامعه فقط برای جنگ اقتصادی بین فقر و غنا است، از اول هم چنین بوده، مردم در فقر و غنا با هم جنگیدند و به مساوات رسیدند، ولی بعدآ دوباره انحراف پیدا کردند .

البته این عقیده غلط است، تاریخ هم گواهی به درستی حرف آنان نمی‌دهد، که جامعه از آغاز جنگش اقتصادی بوده و به مساوات رسیده، بعد دوباره از مساوات منحرف شده و به طبقات رسیده است، این یک بحث جدایی است.

آنچه مهم است، و این آیات کریمه و آیات دیگر بر آن شهادت می‌دهد، این است که اجتماع اصلی است بر اساس جامعه، و جامعه بر اساس فطرت و استعدادهایی که خدا قرار داده، که اگر به دنبال فطرت و استعدادها بروند تکامل می‌یابند، وگرنه سقوط می‌کنند، و این همان چیزی است که سیر تکامل گفته می‌شود، که بر اساس فطرت است.

البته ممکن است یک جا تاریخ متوقف شده و به سوی کمال حرکت نکند، چون تاریخ همواره در حرکت است، توقف یعنی به سوی کمال و تکامل نباشد، و به عقب برگردد، مانند زمان مشروطه، تاریخ به طرف عدل جلو آمد بعد دوباره برگشت، در اقوام مختلف همین طور است، اما بالاخره حرکتش به سوی جلو است، یعنی با همه عقب گردها، با همه توقف‌ها ولی جلورونده است، شاهدش هم تاریخ است.

 

حرکت تاریخ حرکتی جلو رونده و به سوی تکامل است

نوح (ع) 950 سال پیامبری کرد، 10 یا 15 نفر و بعضی کمتر از 10 نفر نوشته‌اند، به او ایمان آوردند، افراد مؤمن زمان ابراهیم خلیل بیشتر شد، جمعیت عظیم بنی‌اسرائیل همراه موسی بن عمران گردید، حضرت عیسی آن همه مسیحیت به دنبالش هستند، این به معنای سیر تاریخ است.

حرکت تاریخ نشان می‌دهد به سوی تکامل است، قرآن هم می‌گوید :(اِنَّ اللَّهَ لاَ یغَیرُ مَا بِقَومٍ حَتّی یغَیروُا مَا بِأَنفُسِهِم)، یا :(تِلکَ أُمَّهٌ قَد خَلَت لَهَا مَا کسَبَت وَ لَکم مَا کسَبتُم)  ، این امت حرکت کردند، اگر خیر بود به خیر رفتند، و اگر شر بود به شر رفتند.

ولی یک حقیقت نهایی و یک انتظار بزرگ و یک تحول جهانی است، این تحول پیش خواهد آمد، و این تحول را طبق این احادیث امام زمان (ع) در کودکی در روز سوم ولادت اعلام فرمود .

این معنی حرکت تاریخ است، این نظامی است که تاریخ بیان می‌کند، این را وقتی به این آیات شریفه نظر می‌کنیم می‌یابیم، که می‌فرماید :(وَ أَوحَینَا اِلی أُمِّ مُوسی أَن أَرضِعیهِ فَاِذَا خِفتِ عَلَیهِ فَأَلقیهِ فِی الیمِّ وَ لاَ تَخَافِی وَ لاَ تَحزَنِی اِنَّا رَادُّوهُ اِلَیکِ وَ جَاعِلُوهُ مِنَ المُرسَلینَ)، تو نترس، بچه را در آب بینداز، او در آب انداخت و فرزندی که در آب انداخت، در خانه فرعون بزرگ شد، در دامن فرعون رشد کرد.

این حرکت تاریخ است، تاریخ حیات دارد و زنده است، جامعه اصالت دارد، انسان‌ها بر اساس استعدادها حرکت می‌کنند، نظام خلقت این است، تمام جامعه و تمام عالم هستی بر این اساس است.

حضرت ولی عصر (ع) به این آیات اشاره کرده، یعنی این آیات را بر خود و زمانشان، و بر اصل خلقت و بر استیلاء فرعونیان تطبیق کرد، این تحول محقق خواهد شد، انتظار این تحول را باید داشت .

این بحث طولانی است، که ان شاء الله در جلسات بعد هم به آن می‌پردازیم.

 

داستان حضرت موسی (ع) در اشعار پروین اعتصامی

مرحومه بانو پروین اعتصامی این ماجرا را این گونه سروده:

مادر موسی چو موسی را به نیل         در فکند از گفته رب جلیل

خود ز ساحل کرد با حسرت نگاه         گفت کای فرزند خرد بی گناه

وحی آمد کاین چه فکر باطل است         رهرو ما اینک اندر منزل است

سطح آب از گاهوارش خوشتر است         دایه اش سیلاب و موجش مادر است

قطره‌ای کز جویباری می‌رود          در پی انجام کاری می‌رود

 

برای دسترسی به باقی قسمت های خط امان با موضوع مهدویت در قرآن  اینجا کلید کنید.
صفحه ی اینستاگرام خط امان

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن