قسمت دوازدهم

قسمت 12

اثری ماندگار از آیت الله امامی کاشانی (مدظله العالی)

❇️ موضوع :  « لزوم وجود حجت الهی در هر زمان، و بیان مصداق آن در این زمان »

🔋 حجم :
⏰ زمان :

متن برنامه :

 

حدیثی از امام عسکری (ع) در لزوم وجود حجت در هر زمان

در مباحث گذشته بیان شد روایاتی که می‌گوید زمین نمی‌تواند از حجت خدا خالی باشد فراوان است، در بعضی از این روایات ضمن بیان این حقیقت در عین حال مصداق آن در این زمان هم مطرح شده، یعنی وجود مبارک حضرت ولی عصر(ع)، که باید همه به او توجّه کرده، و از او استمداد طلبیده، و در نور وجود او زندگی کنند، به دو حدیث اشاره می‌کنم.

1 ـ ««اَبِی وَ مُحَمَّدُ بنُ الحَسَنِ، عَن عَبدِ اللّهِ بنِ جَعفَرٍ الحِمیرِی، عَن اَحمَدَ بنُ اِسحاقَ قالَ: دَخَلتُ عَلَی مَولانا اَبِی مُحَمَّدٍ الحَسَنِ بنِ عَلِی العَسکرِی (ع)، فَقالَ: یا اَحمَدُ ما کانَ حالُکم فیما کانَ فیهِ النّاسُ مِنَ الشَّک وَ الاِرتِیابِ؟ فَقُلتُ لَهُ: یا سَیدِی، لَمّا وَرَدَ الکتابُ لَم یبقَ مِنّا رَجُلٌ وَ لا اِمرَاَهٌ وَ لا غُلامٌ بَلَغَ الفَهمَ، اِلاّ قالَ بِالحَقِّ، فَقالَ: احمَدِ اللّهَ عَلی ذَلِک یا اَحمَدُ، اَما عَلِمتُم اَنَّ الاَرضَ لا تَخلُو مِن حُجَّهٍ، وَ اَنَا ذلِک الحُجَّهُ، اَوقالَ: اَنَا الحُجَّهُ».

مرحوم صدوق با سند صحیح از احمد بن اسحاق اشعری نقل می‌کند که گفت: محضر امام عسکری (ع) وارد شدم، فرمود: وقتی مردم در شک و شبهه قرار می‌گیرند، وضع شما چگونه است، چه می‌کنید؟ به مردم در این که الان به شک و شبهه افتاده اند، که من فرزندی خواهم داشت یا نه، چه می‌گویید؟

گفتم: ای آقای من، هنگامی‌که در قم بودیم، نامه‌ای از طرف شما به دست ما رسید که نوشته بودید: فرزندم به دنیا آمد، همه زنان و مردان قم، کوچک و بزرگ، از شنیدن این خبر استقبال کردند و به آن معتقد شدند، امام عسکری (ع) فرمود: آیا نمی دانید زمین از حجت خدا خالی نمی ماند، و من آن حجت هستم.

 

بیان مصداق حجت در عصر غیبت در بسیاری از احادیث

این حدیث شریف که سند محکمی دارد، هم به اصل موضوع پرداخته، که زمین از حجت خالی نمی‌ماند، و هم مصداق حجت را بیان کرده، که وجود مقدّس امام عسکری(ع) در زمان خودش و فرزند ایشان حضرت مهدی (ع) در زمان ماست.

از این حدیث می‌فهمیم، مساله شک و تردید در زمان امام عسکری (ع) اوج گرفته بود، و می‌گفتند: امام فرزند ندارد، حکومت هم برای آگاهی از فرزنددار شدن امام در همه جا مامورانی را قرار داده بود، بعد از شهادت امام عسکری (ع) حکومت ارث ایشان را تقسیم کرد، این‌ها همه نشان می‌دهد اوضاع زمان امام خیلی حساس و حاد بوده، که حضرت می‌فرماید: زمانی که مردم در شک و تردیدند حال شما چگونه است؟

احمد بن اسحاق از خواص امام بود و اطمینانش کامل بود و یقین داشت: «اَنَّ الاَرضَ لا تَخلُو مِن حُجَّهٍ»، ولی می‌خواست حضرت را ببیند و خیلی دنبال این موضوع بود، در روایتی از نائب امام پرسید: او را دیده‌ای؟ گفت: آری، ولی باز دنبال می‌کند، وقتی به امام عسکری (ع) می‌رسد می‌گوید: می‌شود فرزند شما را ببینم؟

این که احمد بن اسحاق بر این امر اصرار دارد، دو احتمال دارد:

1 ـ در عین حالی که معتقد بود، اما دنبال دلایل دیگر مثل دیدار ایشان نیز بوده است، بعضی عقیده دارند ولی ذهنشان جولان می‌کند، او می‌خواسته اطمینان پیدا کند.

2 ـ احتمال دیگر این است: احمد بن اسحاق در قم بود و قمی‌های زیادی اطرافش بودند، می‌خواست به آنان اطمینان بدهد و بگوید من امام را دیدم.

 

حدیث دیگری از امام عسکری (ع) در لزوم وجود حجت در هر زمان

2 ـ «عَلِی بنُ عَبدِ اللّهِ الوَرَّاقُ، عَن سَعدٍ، عَن اَحمَدَ بنِ اِسحاقَ، قالَ: دَخَلتُ عَلَی اَبِی مُحَمَّدٍ الحَسَنِ بنِ عَلِی (ع)، وَ اَنَا أُریدُ اَن اَسأَلَهُ عَنِ الخَلَفِ بَعدَهُ، فَقالَ لِی مُبتَدِئآ: یا اَحمَدَ بنَ اِسحاقَ، اِنَّ اللّهَ تَبارَک وَ تَعالَی لَم یخلِ الاَرضَ مُنذُ خَلَقَ آدَمَ، وَ لا تَخلُو اِلی یومِ القِیامَهِ، مِن حُجَّهِ اللّهِ عَلی خَلقِهِ، بِهِ یدفَعُ البَلاءَ عَن اَهلِ الاَرضِ، وَ بِهِ ینَزِّلُ الغَیثَ، وَ بِهِ یخرِجُ بَرَکاتِ الاَرضِ.

مرحوم صدوق از احمد بن اسحاق اشعری نقل می‌کند که گفت: محضر امام عسکری (ع) شرفیاب شدم، خواستم بپرسم جانشین شما کیست، همین که وارد شدم، قبل از این که بپرسم، امام عسکری (ع) ابتدا به سخن کرد و فرمود: ای احمد بن اسحاق، خداوند زمین را از زمان خلقت آدم (ع) از حجت خالی نکرده، و در آینده هم تا روز قیامت خالی نخواهد گذاشت، به وجود مبارک او بلا را دفع می‌کند، باران به برکت اوست، برکات زمین را خارج می‌کند.

در حقیقت حجت خدا شخصیتی است که همه باید از او پیروی کرده و به او نگاه کنند و در چهره‌اش همه چیز را بنگرند و ببینند، و به آن راه بروند، به قول ملای رومی:

او تویی خود را بجو در اوی او         کو و کو گو، فاخته شو سوی او

ور نخواهی خدمت ابنای جنس         در دهان اژدهایی همچو خرس

فلسفه امام و حجت خدا و امام زمان این است، که انسان‌ها تربیت شده، و دلشان و صفاتشان را با او تطبیق دهند، در صفا، در نور دل، در تقوا، در پاکی، در عبادت خدا، همواره خودشان را در او پیدا کنند.

لذا می‌فرماید: خدای متعال از بدو خلقت آدم تا ختم خلقت حجتی قرار داده تا انسان‌ها در او تماشا کنند.

 

تشرف احمد بن اسحاق به دیدار امام زمان(ع)

قالَ: فَقُلتُ: یا ابنَ رَسُولِ اللّهِ فَمَنِ الاِمامُ وَ الخَلیفَهُ بَعدَک؟ فَنَهَضَ (ع) فَدَخَلَ البَیتَ، ثُمَّ خَرَجَ وَ عَلی عاتِقِهِ غُلامٌ، کأَنَّ وَجهَهُ القَمَرُ لَیلَهَ البَدرِ، مِن اَبناءِ ثَلاثِ سِنینَ، فَقالَ: یا اَحمَدَ بنَ اِسحاقَ، لَو لا کرامَتُک عَلَی اللّهِ وَ عَلَی حُجَجِهِ، ما عَرَضتُ عَلَیک ابنِی هذا.

گفتم: ای پسر رسول خدا، امام و جانشین شما کیست؟ حضرت به جای این که توضیح دهند، با سرعت برخاسته و داخل اتاق رفتند، هنگام برگشت دیدم آقازاده‌ای که مثل ماه می‌درخشید و حدود سه سال داشت بر دوش حضرت است، و فرمود: ای احمد بن اسحاق، اگر خدا و حجج پروردگار برای تو منزلتی قائل نبودند، و این کرامت را نداشتی، فرزندم را به تو نشان نمی دادم.

 

بیان بعضی از صفات امام زمان(ع) در کلام پدر بزرگوارش

اِنَّهُ سَمِی رَسُولِ اللّهِ (ص) وَ کنِیهُ، الَّذِی یملاَ ُ الاَرضَ قِسطآ وَ عَدلا کما مُلِئَت‌جَورآ وَ ظُلمآ، یا اَحمَدَ بنَ اِسحاقَ مَثَلُهُ فِی هذِهِ الاâ ُمَّهِ مَثَلُ الâخَضِرِ، وَ مَثَلُهُ کمَثَلِ ذِی القَرنَینِ، وَ اللّهِ لَیغیبَنَّ غَیبَهً لا ینجُو فیها مِنَ التَّهلُکهِ اِلاّ مَن یثبِتُهُ اللّهُ عَلَی القَولِ بِاِمامَتِهِ، وَ وَفَّقَهُ لِلدُّعاءِ بِتَعجیلِ فَرَجِهِ.

قالَ اَحمَدُ بنُ اِسحاقَ: فَقُلتُ لَهُ: یا مَولای هَل مِن عَلامَهٍ یطمَئِنُّ اِلَیها قَلبِی؟ فَنَطَقَ الغُلامُ(ع) بِلِسانٍ عَرَبِی فَصیحٍ، فَقالَ: اَنَا بَقِیهُ اللّهِ فِی اَرضِهِ، وَ المُنتَقِمُ مِن اَعدائِهِ، فَلاتَطلُب اَثَرآ بَعدَ عَینٍ ی ا اَحمَدَ بنَ اِسحاقَ.

ای احمد بن اسحاق، او هم نام و هم کنیه پیامبر (ص) است، بعد از آنکه جهان پر از ظلم و جور شود آن را پر از عدل و داد می‌کند، در این امت همانند خضر و ذوالقرنین است، سوگند به خدا غیبتی طولانی خواهد داشت، و تنها کسانی در آن نجات می‌یابند که خداوند آنان را در اعتقاد به او ثابت قدم قرار داده و موفق به دعا برای تعجیل در فرجش نماید.

احمد بن اسحاق می‌گوید: گفتم: ای مولایم، آیا امکان دارد چیزی به من نشان دهید که اطمینان قلب یابم؟ در این لحظه کودک با زبان عربی فصیح فرمود: من آخرین حجت خدا در زمین و انتقام گیرنده از دشمنان او هستم، ای احمد بن اسحاق آنچه باید ببینی را دیدی و دنبال چیز دیگری مباش.

 

چه کسانی بر عقیده به امام زمان (ع) ثابت قدم می‌مانند؟

قالَ اَحمَدُ بنُ اِسحاقَ: فَخَرَجتُ مَسرُورآ فَرِحآ، فَلَمّا کانَ مِنَ الغَدِ عُدتُ اِلَیهِ، فَقُلتُ لَهُ: یا ابنَ رَسُولِ اللّهِ، لَقَد عَظُمَ سُرُورِی بِما اَنعَمتَ عَلَی، فَما السُّنَّهُ الجارِیهُ فیهِ مِنَ الخَضِرِ وَ ذِی القَرنَینِ؟ فَقالَ: طُولُ الغَیبَهِ یا اَحمَدُ، فَقُلتُ لَهُ: یا ابنَ رَسُولِ اللّهِ، وَ اِنَّ غَیبَتَهُ لَتَطُولُ؟ قالَ: اِی وَ رَبِّی حَتَّی یرجِعَ عَن هذَا الاَمرِ اَکثَرُ القائِلینَ بِهِ، فَلا یبقی اِلاّ مَن‌اَخَذَ اللّهُ عَهدَهُ بِوَلایتِنا، وَ کتَبَ فِی قَلبِهِ الایمانَ، وَ اَیدَهُ بِرُوحٍ مِنهُ.

یا اَحمَدَ بنَ اِسحاقَ هذا اَمرٌ مِن اَمرِ اللّهِ، وَ سِرٌّ مِن سِرِّ اللّهِ، وَ غَیبٌ مِن غَیبِ اللّهِ، فَخُذ ما آتَیتُک، وَ اکتُمهُ وَ کن مِنَ الشّاکرینَ، تَکن غَدآ فِی عِلِّیین».

احمد بن اسحاق گوید: با شادمانی امام را ترک کردم، روز بعد خدمت امام رسیدم و گفتم: از ملاقات دیروز بسیار خرسندم، سنت خضر و ذو القرنین چیست که در فرزند شما قرار دارد؟ فرمود: طولانی بودن غیبت آنان، گفتم: آیا غیبت او طولانی می‌شود؟ فرمود: سوگند به خدا چنین است، خداوند آن چنان غیبت او را طولانی خواهد کرد، که بسیاری از مردمی که به آن حضرت اعتقاد داشتند به تردید خواهند افتاد، تنها کسانی ثابت قدم می‌مانند که خدا آنان را در اعتقاد به ولایت ما ثابت قدم قرار داده و ایمان را در جانشان تثبیت نموده و عنایتش را شامل حالشان گردانده است.

در پایان امام فرمود: ای احمد بن اسحاق غیبت او از اسرار الهی و از علوم غیبی است، ما نمی‌دانیم چرا غائب است، آن چه به تو گفتیم را خوب و محکم بگیر، پنهانش دار، این طرف و آن طرف مطرح نکن، شاکر به درگاه خدا باش، به همین نعمت، نعمت ولایت و نعمت عشق به اهل بیت (عع)، و نعمت انتظار برای امام زمان شاکر باش، همواره شکر خدا کن، تا در روز قیامت و فردا با ما باشی، ان شاء الله.

در روایت است که علت غیبت بعد از ظهور معلوم خواهد شد، سرّی از اسرار است، و فرمود: غیبت طولانی می‌شود، خیلی از افراد که معتقدند از اغتقادشان برمی‌گردند، کسانی ثابت قدم می‌مانند که خدا با ولایت ما از آنان عهد و پیمان گرفته، و با عنایت الهی موید هستند، این‌ها باقی می‌مانند، لذا ما باید خیلی در تقوی و پاکی سعی کنیم، و مبادا در توجّه به آن حضرت تردید نماییم.

از کلام امام می‌فهمیم که خیلی باید برای فرج حضرت دعا کنیم، انتظار برای فرج داشته باشیم، دعا کنیم، به یاد آن بزرگوار باشیم، تا این که ان شاء الله آن حضرت ظهور کند.

 

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا