قسمت سیزدهم

قسمت 13

اثری ماندگار از آیت الله امامی کاشانی (مدظله العالی)

❇️ موضوع :  « مرگ بدون شناخت امام و حجت هر زمان مرگ جاهلیت است »

🔋 حجم :
⏰ زمان :

متن برنامه :

 

تعداد احادیث «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته جاهلیه»

در مباحث گذشته بیان کردیم که بیش از 270 حدیث از اهل سنت و شیعه وجود دارد، که بیان می‌کند زمین در هیچ عصر و زمانی خالی از حجت خدا نبوده و نیست، این احادیث در ابواب مختلف قرار دارد، یکی از ابواب این است :«مَن ماتَ وَ لَم یعرِف اِمامَ زَمانِهِ ماتَ میتَهً جاهِلِیهً»؛ کسی که بمیرد و امام زمانش را نشناسد، مرگش مرگ جاهلی است.

احادیثی که در این زمینه آمده 55 حدیث است، که حدود 16 حدیث آن در منابع اهل سنت می‌باشد، تعداد زیادی از این احادیث معتبر است، زمانی که اهل سنت این مطلب را بیان می‌کنند، دیگر اصلا جای بحث و جدل ندارد، به عنوان نمونه دو حدیث را بیان می‌کنم.

 

نمونه‌ای از احادیث «من مات» از منابع شیعه و اهل سنت

1 ـ «مُحَمَّدُ بنُ یعقُوبَ، عَن عِدَّهٌ مِن اَصحابِنا، عَن اَحمَدَ بنِ مُحَمَّدٍ، عَن عَلِی بنِ النُّعمانِ، عَن مُحَمَّدِ بنِ مَروانَ، عَنِ الفُضَیلِ بنِ یسارٍ، قالَ: سَمِعتُ اَبا جَعفَرٍ (ع) یقُولُ: مَن ماتَ َ لَیسَ لَهُ اِمامٌ فَمیتَتُهُ میتَهٌ جاهِلِیهٌ، وَ مَن ماتَ وَ هُوَ عارِفٌ لاِ ِمامِهِ، لَم یضُرَّهُ تَقَدَّمَ هذَا الاَمرُ اَو تَأَخَّرَ، وَ مَن ماتَ وَ هُوَ عارِفٌ لاِ ِمامِهِ کانَ کمَن هُوَ قائِمٌ مَعَ القائِمِ فِی فُسطاطِهِ».

مرحوم کلینی و مرحوم صدوق با سند صحیح از فضیل بن یسار روایت می‌کنند که گفت: از امام باقر (ع) شنیدم که می‌فرمود: کسی که بمیرد و برای او امامی نباشد، مرگ او مرگ جاهلیت است، و اگر امام زمانش را بشناسد برای او فرقی نمی کند که امام ظهور کرده یا نکرده، ظهورش طولانی شده یا نشده، همین مقدار که بداند امام زمان و حجت خدایی هست، حالا هر وقت ظهور کند، آن وقت است که مرگش مرگ عقل و علم و ایمان و تقوی و مرگ دینی خواهد بود، و همانند کسی است که خیمه امام زمان(ع) قرار دارد.

2 ـ اهل سنت هم همین مضمون را آورده اند، از باب نمونه این حدیث را از معاویه بن ابی سفیان نقل می‌کنیم، که می‌گوید: شنیدم پیامبر (ص) می‌فرمود :«مَن ماتَ وَ لَیسَ لَهُ اِمامٌ ماتَ میتَهً جاهِلِیهً».

بر اساس این روایات شناخت حجت الهی در هر عصر و زمان واجب است، و لازمه آن وجود این حجت در هر عصر و زمان است تا شناخته شد، دو بحث در این جا قابل طرح است: 1 ـ مرگ جاهلی چیست؟ 2 ـ اهل سنت در برابر این همه روایات چه می‌گویند؟

 

1 ـ تبیین مرگ جاهلی در کلام امیر المومنین (ع)

مرگ دینی مرگی است همراه با شناخت امام و حجت خدا، طبق این احادیث کسی که صاحب این امر را بشناسد و به او اعتقاد داشته باشد، این شخص دیگر برایش غیبت امام ضرری ندارد، این فرد عارف به امام و حجت خداست، پس مراد از روایت حجت و ولی خدا در هر زمان، و در عصر غیبت وجود مقدّس امام زمان ارواحنا له الفداء است.

مرگ دینی مرگی است بر اساس معرفت احکام خدا، عقائد اسلام، حلال و حرام و راه درست، مرگ کسی است که در طول عمرش در عقیده صحیح، در اخلاق خوب، در اعمال پاکیزه، در رعایت حقوق مردم و حقوق اجتماع سیر کرده و به تمام آن‌ها عمل کرده، این شخص زندگی پاکیزه‌ای کرده است، این مرگ مرگ دینی و اسلامی است، نه مرگ جاهلی و کفر.

برای در نشان دادن مرگ جاهلی و عصر جاهلیت بیان امیرالمومنین (ع) در باره بعثت پیامبر اکرم (ص) کافی است، که می‌فرماید :

«اَرسَلَهُ عَلی حینِ فِترَهٍ مِنَ الرُّسُلِ، وَ طُولِ هَجعَهٍ مِنَ الاâ ُمَمِ، وَ اعâتِزامٍ مِنَ الâفِتَنِ، وَ انتِشارٍ مِنَ الاâ ُمُورِ، وَ تَلَظٍّ مِنَ الâحُرُوبِ، وَ الدُّنâیا کاسِفَهُ النُّورِ، ظاهِرَهُ الâغُرُورِ».

زمانی خداوند پیامبر (ص) را فرستاد که مشعل فروزان انبیاء خاموش شده بود و امت‌ها در خواب عمیق فرو رفته بودند، چشم فتنه‌ها بیدار بود، از هر طرف قوم‌ها و قبیله‌ها با یکدیگر می‌جنگیدند، ریسمان و نخی که رشته زندگی را به هم وصل می‌کند پاره شده بود، دنیا نورش را گرفته بود و نور نداشت، همه‌اش غرور و ظلمت و استکبار بود، یک چنین دنیایی بود.

این تابلویی از عصر جاهلیت است، و زندگی و مرگش هم این گونه بود.

 

تفاوت عصر دینی و عصر جاهلی

اگر زندگی با ولی خدا و حجت خدا باشد، تمام این امور و همه این زشتی ها جایش را به زیبایی‌ها و عدالت می‌دهد، در یکی از این احادیث آمده که پیامبر اکرم(ص) در مورد حضرت ولی عصر (ع) می‌فرماید: روزی خواهد آمد که در همه جا امنیت و عدالت خواهد بود.

عصر جاهلیت معنایش این است که حجت خدا بر سرکار نباشد، عصر دین عصری است که ولی خدا و دین خدا شناخته شده باشد، این عصری است که تمام مردم به دین خدا پایبند باشند، به قول ملای رومی:

آدمی دیده است باقی پوست است          دیده آن باشد که دید دوست است

تمام حقیقت انسان و جامعه توجّه به خداست، این چنین زندگی‌ای، الهی و ربانی می‌شود و الاّ زندگی به گونه‌ای می‌شود که هم اکنون در دنیا می‌بینیم، چه جنایات و هتک حرمت‌هایی در صدر و ذیل این عالم رخ می‌دهد، و اصلا برای عرض و آبرو و خون هیچ ارزش و قیمتی نیست.

 

بالاتر بودن جاهلیت زمان امام زمان (ع) از زمان پیامبر (ص)

جاهلیت از آغاز در جهان وجود داشته است، اما از روایات معلوم می‌شود جاهلیتی که در زمان ظهور امام زمان (ع) است از جاهلیت عصر پیامبر اکرم(ص) بالاتر و بیشتر خواهد بود.

«اَبُو العَبّاسِ اَحمَدُ بنُ مُحَمَّدِ بنِ سَعیدٍ بنِ عُقدَهَ، عَن مُحَمَّدُ بنُ المُفَضَّلِ بنِ اِبراهیمَ، عَن مُحَمَّدُ بنُ عَبدِ اللّهِ بنِ زُرارَهَ، عَن مُحَمَّدِ بنِ مَروانَ، عَنِ الفُضَیلِ بنِ یسارٍ، قالَ: سَمِعتُ اَبا عَبدِ اللّهِ (ع) یقُولُ :

اِنَّ قائِمَنا اِذا قامَ استَقبَلَ مِن جَهلِ النّاسِ اَشَدَّ مِمَّا استَقبَلَهُ رَسُولُ اللّهِ مِن جُهّالِ الجاهِلِیهِ، قُلتُ: وَ کیفَ ذاک؟ قالَ: اِنَّ رَسُولَ اللّهِ (ص) اتَی النّاسَ وَ هُم یعبُدُونَ الحِجارَهَ وَ الصُّخُورَ وَ العیدانَ وَ الخُشُبَ المَنحُوتَهَ، وَ اِنَّ قائِمَنا اِذا قامَ، اَتَی النّاسَ وَ کلُّهُم یتَأَوَّلُ عَلَیهِ کتابَ اللّهِ یحتَجُّ عَلَیهِ بِهِ، ثُمَّ قالَ: اَما وَ اللّهِ َیدخُلَنَّ عَلَیهِم عَدلُهُ جَوفَ بُیوتِهِم کما یدخُلُ الحَرُّ وَ القرّ ».

مرحوم نعمانی از فضیل بن یسار نقل می‌کند که گفت: از امام صادق (ع) شنیدم که می‌فرمود :

وقتی قائم ما قیام می‌کند، جهل در آن زمان بیش از جهل زمان رسول الله(ص) است، گفتم: چگونه از عصر جاهلیت زمان پیامبر اکرم (ص) بدتر خواهد بود؟ امام ششم(ع) فرمود: در زمان بعثت پیامبر مردم بت و سنگ و چوب را عبادت می‌کردند، اما وقتی قائم ما قیام کند طوری خواهد بود که این‌ها مدعی می‌شوند که حقند، و به کتاب الهی و سنت پیامبر (ص) عمل می‌کنند، و خواهند گفت: ما به کتاب خدا عمل می‌کنیم.

امام در انتها می‌فرماید: قسم به خدا عدل امام زمان (ع) آن چنان گسترده و فراگیر خواهد بود که در دل خانه‌ها خواهد رفت همانطور که سرما و گرما داخل خانه‌ها می‌رود.

الان رهبران دنیای اسلام اکثرآ می‌گویند ما مسلمانیم و به کتاب خدا عمل می‌کنیم، اگر مردم یمن را می‌کشیم، یا کشور را در اختیار صهیونیست ها و آمریکا می‌گذاریم، به کتاب خدا عمل می‌کنیم، آنان خود را با چهره های خوب نشان می‌دهند، ولی باطنشان باطن خیلی بدی است، به قول شاعر: «شکل ایشان شکل انسان، فعلشان فعل سباع»، شکلشان انسان است ولی کارشان کار سگ است.

این چنین عصری را عصر جاهلیت می‌نامند، و این که می‌گویند مرگ جاهلیت است، چون حجت خدا و امام نیست.

 

2 ـ سخن اهل سنت در برابر این روایات و نقد آن

نکته مهم دیگر آن است که اهل سنت در برابر این روایات چه می‌گویند؟

گروهی از آنان به 12 امام و امام زمان (ع) معتقدند، و می‌گویند او باید بیاید و اصلاح کند، اما به امام ظاهر و امام باطن اعتقاد دارند، و حکومت‌ها را به عنوان امام ظاهر و 12 امام را امام باطن می‌دانند، و به عنوان ظاهریه معروف هستند.

عده‌ای روایات را تاویل کرده و می‌گویند معنایش این است که باید امام باشد تا خونریزی نشود و امنیت باشد، اما امام هرکه می‌خواهد باشد، فاجر هم باشد مشکلی نیست، باید به سلطان وقت خدمت نمود و از او تبعیت کرد، هر چند فاجر باشد، این حرف حکومت اموی و عباسی را تایید می‌کند.

بر این اساس می‌گویند: مرگ جاهلی مرگ بدون بیعت حاکم است، برای این که حاکم اگر نباشد نظم نیست، این افراد قیام امام حسین (ع) را هم درست نمی دانند، با این که امام حسین (ع) فرمود :«اِنِّی لَم اَخرُج اَشِرآ وَ لابَطَرآ وَ لا  مُفسِدآ وَ لا ظالِمآ»، مثلا ابن حجر عسقلانی می‌گوید: مراد طاعت سلطان است، سلطان وقت را باید اطاعت کرد.

آنان روایات را این گونه معنا می‌کنند، اما دقت در روایات روشن می‌سازد که مراد پیامبر (ص) حجج الهی هستند، که دین را در جامعه پیاده می‌نمایند، کسانی که این عقیده نادرست را در جامعه منتشر ساختند، می‌خواستند به حکومت‌های ظالم بنی امیه و بنی عباس وجهه شرعی و دینی دهند، پیروان آنان در دوران ما نیز این عقیده را مستمسکی برای جنایات خود قرار داده‌اند،

از بس این مساله مورد بحث و گفتگو بوده، شخصی به نام فضیل بن یسار نزد امام صادق (ع) آمده، وقتی این را می‌گوید حضرت می‌فرماید :وَ اللّهِ قالَ ذلِکَ رَسُولُ اللّهِ(ص)، مَن ماتَ وَ لَم یعرِف اِمامَ زَمانِهِ ماتَ میتَهً جاهِلِیهً؛ قسم به خدا، اطاعت از امام و حجت خدا و معرفت امام وقت؛ این‌ها چیزی است که پیامبر فرموده است.

 

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا